Jazzlem :)

Marquis De Sade kimilerince yerilen kimilerince övülen yazar.O kimilerince sapık,deli kimlerince zehirli bir deha.Bu yazının amacı Sade’ın ahlak felsefesinde bir yer sahibi olduğunun altını çizmektir.
Kubilay Akman’ın da vurguladığı gibi ahlak felsefesi ele alındığında genellikle iyi ahlakından bahsedilmekte,hümanist değerler ele alınmaktadır.Sade’n ahlak felsefesinde ki yeri göz ardı edilmektedir. Oysa Sade ahlak’ın farklı bir boyutunu ele alıyor:Kötü ahlakını savunuyor.Sade’ın ahlak sistemi iyi ahlakının tamamen karşıtı bir anlayış içindedir.Eserlerin de iyi ahlakının tüm kavramlarını çürütmeye çalışmıştır.
Sade’ın eserlerinde cinsellik,şiddet vardır.Felsefesinin temelinde ise doğa vardır.Bataille bu konuda şöyle der: “Romanlarındaki yaratıklar aracılığıyla kah bir tanrıbilim anlayışı geliştirerek kötülük yapan ulu bir varlık yaratır,kah hiç de soğukkanlı sayılmayacak bir tanrıtanımazdır:Onun tanrıtanımazlığında tanrı’ya meydan okuma ve küfürden haz alma vardır.Çoğu kez tanrı’nın yerine sürekli hareket halinde olan doğa’yı koyar.”(1)
Sade’a göre doğa bizi zevklerimizi tatmin etmemiz için dünyaya göndermiştir.Aslında Sade, zevk şiddet ve kötülükten yola çıkarak bir sistem oluşturmuştur.İyilik ona göre;zayıflıktan başka bir şey değildir.İyilik severlik ise;kibrin bir kusurudur.çalım satarak hemcinslerini teselli etmektir.(2)
Erdeme ise doğadan yola çıkarak yanıt bulur: “Erdem bir kuruntudan ibarettir,erdeme ibadet etmek sürekli fedakarlık demektir,mizacımızın esinlerine karşı sayısız isyanı gerektirir.doğa kendi ihlalini öğütler mi hiç?”(3) ve hatta Juliette adlı eserinde erdemin insanlar içindeki yaygın bir moda akımı olduğunu bile söyler.Tamamen kötücül olan bu yaklaşımlar için Colin Wilson şu yorumu getirmiştir: “Sade’ın dünyasında kendi çıkarını düşünmeme veya gerçek fazilet diye bir şey yoktur.Yalnızca korku ve kendini aldatma vardır.”(4) Nitekim Sade her şeyi çıkar ilişkisi olarak düşünmekte,tüm değerlerin ve erdemin çıkar kavramının kılık değiştirmiş örnekleri olduğunu savunmaktadır. Vicdan ise ona göre eğitim ve yetişme ile aşılanır.Juliette adlı eserinde vicdanı şöyle tanımlar: “Vicdan ahlak ilkeleri doğrultusunda gelişerek ruhumuzu sarar.Duygusallık ,acıma,vicdan sadece dinin ve toplumsal kuralların dayattığı şeylerdir.”
Sade kötülükle yola çıkmakta ve bize çok farklı bir bakış açısı sunmaktadır.Kendisi eserlerini eleştirenlere ‘iyinin anlamını belirgin kılmak için kötüyü tam anlamıyla ortaya koymamız gerekir’ şeklinde bir cevap ortaya koymuştu.(tabi sade’ın bu yorumunun, üzerindeki baskıdan kurtulmak için olduğu ortadadır.) Beklide bu düşüncede haklılık payı vardır.Öyle olmasa bile sade’ın düşünceleri farklı bir bakış açısı ortaya koymaktadır ve sade ahlak felsefesi alanında ele alınmalıdır.